Zelfcheck communicatie ontwikkeling
De communicatie ontwikkeling verloopt bij ieder kind in een eigen tempo. Met deze zelfcheck krijg je meer inzicht in de ontwikkeling van je kind en leer je belangrijke communicatiesignalen herkennen.
Deze zelfcheck is ontwikkeld op basis van wetenschappelijke literatuur en signalen die in onderzoek naar voren kwamen als belangrijk voor de vroege communicatie ontwikkeling. De zelfcheck is bedoeld als hulpmiddel en vervangt geen beoordeling door een zorgprofessional.
Beantwoord de vragen per leeftijdsfase met ja of nee. Twijfel je? Kies dan het antwoord dat het beste past bij wat je kind meestal laat zien.
Het is belangrijk om naar het totaalplaatje te kijken. Een keer 'nee' betekent niet direct dat er iets aan de hand is. Sommige vaardigheden ontwikkelen zich wat later of in een andere volgorde. Zie je meerdere signalen niet bij je kind die wel bij de leeftijd van je kind horen, of maak je je zorgen over de ontwikkeling? Bespreek dit dan met een zorgverlener of preverbaal logopedist. Samen kunnen jullie bekijken of de ontwikkeling past bij je kind en of aanvullende ondersteuning of verder onderzoek wenselijk is.
0-6 maanden: contact maken en reageren
In deze fase maakt je baby de eerste belangrijke stappen in de communicatie. Je baby leert contact maken en reageert steeds meer op geluiden en gezichten.
-
Maakt je baby oogcontact met je?
Bijvoorbeeld: je baby kijkt je aan tijdens voeden of praten. - Lacht je baby terug als je naar hem/haar lacht?
Bijvoorbeeld: u glimlacht en je baby reageert met een lach. -
Maakt je baby geluidjes terug als je tegen hem/haar praat?
Bijvoorbeeld: je praat en je baby reageert met “aaa” of “oeh”.
Deze vroege interacties vormen een belangrijke basis voor de verdere communicatie ontwikkeling.
6-12 maanden: brabbelen en meer
In deze fase ontwikkelt je baby zich verder in de communicatie en gaat hij/zij actief geluiden gebruiken. Je baby begint te experimenteren met klanken en reageert steeds gerichter.
- Maakt je baby verschillende geluidjes?
Bijvoorbeeld: afwisselend klinkers zoals “aaa”, “ooo”, “eee”. - Zegt je baby klanken?
Bijvoorbeeld ‘dada’, ‘baba’ of ‘gaga’. Het hoeft nog geen echte betekenis te hebben. - Brabbelt je baby tijdens het spelen?
Bijvoorbeeld: je baby maakt geluidjes terwijl hij/zij alleen speelt. - Reageert je baby op een gesproken verzoek?
Bijvoorbeeld: je zegt “kom eens hier” en je baby reageert. - Zwaait je baby ‘dag-dag’?
Bijvoorbeeld: bij afscheid of als je het voordoet.
Deze signalen laten zien dat je baby steeds meer leert communiceren en contact maakt met de mensen om zich heen.
12-18 maanden: eerste woordjes en begrijpen
In deze fase zet je kind de eerste stappen naar het gebruiken en begrijpen van echte woorden. Je kind gaat eenvoudige woorden gebruiken en begrijpt steeds meer van wat je zegt.
-
Zegt je kind twee herkenbare woordjes met betekenis?
Bijvoorbeeld: “mama”, “bal”, “hap”.
-
Begrijpt je kind eenvoudige, dagelijkse zinnen?
Bijvoorbeeld: “we gaan eten” of “pak je jas”.
-
Zegt je kind ongeveer drie woordjes?
Het hoeft nog niet helemaal goed uitgesproken te zijn. -
Begrijpt je kind fantasieopdrachtjes tijdens spel?
Bijvoorbeeld: “geef beer hapje ”. -
Kan je kind meerdere lichaamsdelen aanwijzen bij zichzelf of een pop?
Bijvoorbeeld: neus, hand, voet.
Deze vaardigheden laten zien dat je kind steeds beter woorden begrijpt en gebruikt om met anderen te communiceren.
Naast deze zelfcheck zijn er ook uitgebreidere instrumenten beschikbaar. Zo kun je de ELS (Early Language Scale) gebruiken voor de signalering van taalproblemen bij kinderen van 1 tot 6 jaar.
Daarnaast kun je een uitgebreidere ontwikkelvragenlijst downloaden met vragen over de ontwikkeling van kinderen van 3 tot en met 24 maanden. Bespreek bij twijfel de uitkomsten bij voorkeur samen met een zorgverlener.
Wat nu?
Heb je na deze zelfcheck nog vragen of maak je je zorgen over de ontwikkeling van je baby? Dat is heel normaal. Deze zelfcheck geeft een eerste indruk en is geen diagnose. Op deze website vind je meer informatie over de communicatie ontwikkeling, praktische tips en wanneer het verstandig is om een zorgverlener of preverbaal logopedist te raadplegen.
