De eerste maanden: contact groeit stap voor stap
In de eerste maanden leert je baby jou en de wereld kennen. Dat gebeurt nog zonder woorden, maar er wordt al volop gecommuniceerd. Door te kijken, te luisteren, geluidjes te maken en te huilen laat je baby zien wat hij of zij nodig heeft. Iedere reactie die jij geeft, helpt je baby om zich veilig te voelen en steeds meer contact te maken.
Oogcontact
Oogcontact is één van de eerste manieren waarop je baby contact maakt. Eerst zijn dit korte momenten, maar langzaam worden deze steeds langer. Door elkaar aan te kijken leert je baby gezichten herkennen, emoties begrijpen en zich veilig te voelen.
Tip voor thuis
Neem tijdens het voeden, verschonen of knuffelen rustig de tijd om elkaar aan te kijken. Je hoeft niets bijzonders te doen; jouw aandacht is al genoeg.
Speciaal voor prematuur geboren baby's
Door vermoeidheid, een ziekenhuisopname of gevoeligheid voor prikkels kan oogcontact soms wat later op gang komen. Kijk daarom vooral naar de gecorrigeerde leeftijd en bespreek twijfels altijd met een zorgverlener.
Reageren op geluid
Al vroeg reageert je baby op geluiden. Je baby kan schrikken van een hard geluid, stil worden als hij jouw stem hoort of juist bewegen wanneer je begint te praten.
Door jouw stem steeds opnieuw te horen, leert je baby luisteren en wordt de basis gelegd voor taal.
Tip voor thuis
Praat rustig tegen je baby tijdens dagelijkse momenten. Vertel wat je doet of zing een liedje.
Speciaal voor prematuur geboren baby's
Prematuur geboren baby's kunnen gevoeliger zijn voor harde geluiden. Ze kunnen daardoor juist wegkijken, hun ogen sluiten of onrustig worden. Een rustige omgeving en een zachte stem helpen je baby om jouw stem goed te verwerken en er ontspannen op te reageren.
Hier zie je een voorbeeld van de reactie van de baby op een stem.
Glimlachen
Rond deze leeftijd begint je baby steeds vaker naar je te glimlachen. Dat is een belangrijk moment: je baby laat zien dat hij jou herkent en contact met je wil maken.
Wanneer jij teruglacht, ontstaat er een eerste "gesprekje" zonder woorden.
Tip voor thuis
Lach terug, praat tegen je baby en geniet samen van deze momenten.
Speciaal voor prematuur geboren baby's
Bij sommige prematuur geboren baby's duurt het iets langer voordat de eerste sociale glimlach zichtbaar wordt. Dat hoeft niet direct zorgelijk te zijn. Kijk vooral of je baby stap voor stap steeds meer belangstelling voor gezichten en contact laat zien.
Hier zie je een voorbeeld van een glimlach van de baby als er tegen hem of haar gesproken wordt.
Huilen
Huilen is in deze periode de belangrijkste manier waarop je baby iets duidelijk maakt. Je baby kan honger hebben, moe zijn of behoefte hebben aan troost.
Door liefdevol te reageren leert je baby dat er naar hem of haar geluisterd wordt.
Tip voor thuis
Je hoeft niet altijd direct te weten waarom je baby huilt. Rustig reageren en proberen te begrijpen wat je baby nodig heeft is al heel waardevol.
Speciaal voor prematuur geboren baby's
Prematuur geboren baby's laten signalen soms subtieler zien. Sommige baby's huilen juist weinig, terwijl anderen sneller overstuur raken. Let daarom niet alleen op huilen, maar ook op andere signalen, zoals veranderingen in ademhaling, gezichtsuitdrukking, spanning in het lichaam of wegkijken.
Wanneer extra opletten?
Bespreek het met een zorgverlener als je baby:
- weinig oogcontact maakt;
- nauwelijks reageert op stemmen of geluiden;
- weinig gezichtsuitdrukkingen laat zien;
- moeilijk contact lijkt te maken.
Dit betekent niet automatisch dat er iets aan de hand is, maar het is altijd goed om je zorgen te bespreken.
Speciaal voor prematuur geboren baby's
Gebruik bij het beoordelen van de ontwikkeling altijd de gecorrigeerde leeftijd. Merk je ondanks de correctie dat je baby weinig vooruitgaat of maak je je zorgen? Bespreek dit dan met het consultatiebureau, de kinderarts of een preverbaal logopedist. Vroege signalering kan helpen om je baby tijdig de juiste ondersteuning te bieden.